Zoals je kan lezen komt een ander internet op gang. Op woensdag 27 Februari organiseerde ik met Digital Wednesday bijvoorbeeld “We Fucked Up The Internet”. Het verhaal van Public Spaces en andere voorbeelden kwamen langs. Een zaal van 200+ mensen werd meer bewust dat we het Web moeten verbeteren.

Dat vraagt om een Top-10

Na alle voorbeelden hoe het niet moet, kwamen natuurlijk de vragen: hoe dan wel? En wat kan ik er persoonlijk aan doen?

Daarom heb ik 10 punten gemaakt om mensen die hier nieuw mee zijn rustig te laten beginnen. (Heb je meer suggesties? Plaats ze in de comments (graag onder deze post)).

1. Chat-apps: Gebruik vaker email en begin met Signal voor je gezin

Dit gaat over dagelijkse appjes/ berichten. Als je wat minder WhatsApp, Instagram messages of Messenger wil dan zijn er alternatieven: email wordt door 99% van Nederland gebruikt en goed gelezen.

Wil je toch chat-communicatie? Signal is een goed alternatief.

Maar van de Whatsapp afkomen – dat is lastig. Tip: verplaats de WhatsApp app naar de onderste rij. Zet de Signal-app ervoor in de plaats.

En waarom Signal alleen met je gezin? Simpel: het is onbegonnen werk iedereen met wie je appt te vragen nu te veranderen. Maar als je een vaste groep hebt met wie je altijd Signal gebruikt, begin je een gewoonte op te bouwen. Je moet ergens beginnen!

Signal chat app voordelen
bron: www.signal.org

2. Stop social media-logins te gebruiken

Natuurlijk, ze waren reuze handig om snel in te loggen op sites of apps. Maar weet je welke gegevens je geeft aan de social media bedrijven? Lees hoe je de toestemming aan andere apps via Facebook kan intrekken.

En welke gegevens geef je indirect aan andere bedrijven? Ook hier is het blijkbaar te makkelijk om mee te kijken. Lees dit artikel of dit bijvoorbeeld.

3. Surf met een Adblocker of Ghostery

Het is een stuk prettiger surfen zonder al die lelijke banners, die ook nog eens de snelheid van je browser remmen.

Begrijp je mensen nu iets beter die standaard Adblockers aanhebben? (Adblockers zijn opvallend populair onder…marketeers. Bron: check zelf maar)

Denk overigens niet dat dit een mening is van een kleine minderheid: er is zelfs al een officiële organisatie die strijd voor betere advertenties: The Coalition for Better Ads. En daar staan indrukwekkende namen bij.

4. Vraag je mediabureau om advies

Het antwoord op deze vraag leert je al snel wat het niveau van je bureau is. Dit vraagstuk zit in het hart van het advertentiemodel, dus mag je verwachten dat ze hier een visie over hebben.

Vraag naar alternatieven die de moeite waard zijn. Dat zal niet makkelijk zijn als je weet dat Google en Facebook 58% van de digitale advertentiemarkt domineren.

Top-5 digitale adverteniebedrijven
bron: emarketer

5. Verwijder tracking pixels/social buttons

Deze social media-buttons waren eerst aardig omdat we dachten dat hiermee onze sites meer gedeeld zouden worden. Wat we niet wisten, is dat je eigen bezoekers zo in de gaten gehouden worden door social media bedrijven.

Hetzelfde geldt voor tracking pixels van deze bedrijven. Dit kwam aan het licht, toen zorgverzekeraars onbewust data terug stuurden naar Facebook over bezoek aan pagina’s met bepaalde ziektes.

Als deze dingen toch geen functie meer hebben, of een andere functie dan je dacht: doe ze dan gewoon weg.

6. Andere apps voor interne communicatie

Als je WhatsApp, Facebook of Twitter gebruikt voor interne communicatie: kijk of er alternatieven zijn. Je bent erg voorzichtig met email en hoe je bestanden deelt. Dan hou je ook graag die informatie privé die je alleen met je team wil delen.

7. Check of je site/app te verleidelijk is voor doelgroepen, die je níet wil bereiken.

Zoals kinderen, of mensen die te makkelijk klikken en kopen. Check Charlotte’s law voor meer info hierover.

8. Maak je collega’s bewust van de situatie met privacy en data.

Dit helpt als je wilt voorkomen om per ongeluk in de valkuil van de AVG te vallen. Positief gezegd: weet de redenen waarom consumenten zich zorgen maken en doe er alles aan om jouw bedrijf wél te vertrouwen.

Autoriteit persoonsgegevens
bron: Autoriteit Persoonsgegevens

9. Bedenk hoeveel je marketingbudget moet stijgen, als je niemand meer kan bereiken.

Tja, klanten gebruiken al Adblockers. En dat lijkt niet weg te gaan (zie grafiek). En ze verdwijnen langzaam achter de inlog van de grote Tech-bedrijven.
Hoe lang gaat het duren voor je als marketeer volledig aan de ketting ligt van andere bedrijven om je klanten te bereiken? Met alle gevolgen voor de prijs die je hiervoor betaalt.

Dus of je accepteert dat je marketingbudget zal stijgen, óf help mee om deze ontwikkeling om te buigen.

Bron: Reuters Digital News Report, 2018

10. Als dit niet direct lukt: word bewust

Lezen over de ongezondheid van het Internet is niet leuk. En gaat ook vervelen na een tijdje. Of je denk dat het wel over gaat waaien. Je goed recht, natuurlijk.

Maar maak jezelf ten minste bewust van de ontwikkelingen en weet waar deze vandaan komen. Zodat je niet verrast wordt als alle onderliggende trends groter worden en je marketing flink in de war schudden.

Zoals je al eerder kon lezen, is een ander model van het internet nodig. 

Één van de dingen die we daarvoor kunnen doen, is : betalen voor wat je gebruikt. Je hoort het goed, nadat het Internet decennia gelijk stond met Gratis, is het nu tijd voor verandering: we gaan betalen voor content, voor apps, voor functionaliteiten, voor wat dan ook – want daarmee halen we de controle terug. 

Terug naar een basis element van het maatschappelijk verkeer: jij biedt iets van waarde, ik betaal hiervoor. En als ik er niet voor betaal, dan krijg ik niets – en jij neemt niets van mij af. Zo voorkom je dat je niet met geld, maar met data betaalt – over jou, je gedrag en je vrienden en familie.
Als een van de partijen zich niet aan de afspraak houdt, dan hebben we daar wetten en rechten voor, om het bedrijf of de consument te beschermen.

De kracht van Gratis
Gratis is een enorme boost geweest in de beginjaren van het internet. De wereld is in 25 jaar tijd online gekomen en alles in onze maatschappij, maar dan ook alles is geraakt door het internet. Geholpen door een enorme trek naar informatie en de belofte dat je online dingen gratis kon krijgen, waarvoor je in de normale wereld moest betalen.

Dat begon met kleine, simpele producten, die zo klein waren, dat het de moeite waard was om ze door de smalle koperdraadjes naar binnen te trekken. Zoals nieuws, mp3’s, foto’s en plaatjes.

Die werking werd alleen maar sterker in de jaren daarna: echt alles werd verder opgeslorpt in de gratis-draaikolk. En wat bedrijven ook deden om met sleutels, logins en encryptie tegenstand te bieden, altijd lukte het consumenten wel om er onderuit te komen.

Advertenties: de olie van het internet
In die afgelopen 25 jaar was niet alles kommer en kwel voor bedrijven: er werd geld verdiend door advertenties. De twee giganten van het internet, Google en Facebook, zijn er groot door geworden. 

Maar advertenties en de data waarop ze gebaseerd zijn, zijn nu in een kwaad daglicht komen te staan: zo groot was de aantrekkingskracht dat de data van digitale partijen alles, maar dan ook álles van een consument hebben verzameld – en gedeeld met anderen. Privacy van mensen werd geschonden en consumenten kregen steeds meer advertenties geserveerd. Tot de maat vol was. En zelfs politici zich ermee gingen bemoeien. 

Terugkeer van de betaalde content
Parallel aan deze groeiende verontwaardiging is er nog een andere ontwikkeling begonnen: dat mensen betalen voor content. Vanaf ongeveer 2008 vinden steeds meer mensen het normaal om te betalen voor apps, boeken, betaalde abonnementen voor muziek en films. Zelfs weer – hou je vast – voor kranten en nieuws. 

Zo is de omzet van de wereldwijde muziekindustrie in 2018 voor het derde jaar achter elkaar gegroeid – na 15 jaar continue achteruitgang.

Groei global muziek industrie

Meer voorbeelden van betaalde content
Lees dit artikel over de opkomst van abonnementen en de ondergang van adverteren. Zoals bijvoorbeeld dat Spotify nu 96 miljoen betalende abonnees heeft. Dat Netflix miljarden aan advertenties wegkaapt van de traditionele TV-netwerken. En zegt een reclame onderzoeker dat hierdoorconsumenten over 5 jaar 30% minder advertenties zullen zien.

Dat de New York Times nu meer verdient aan abonnees, dan aan adverteerders.  De Guardian verdiende vorig jaar meer digitale-, dan papieren inkomsten. Sinds 2003 verdienen de Nederlandse kranten meer aan verkoop van kranten, dan aan advertenties. (Zie hieronder). 

Sinds 2003 meer inkomsten uit verkoop dan advertenties

Door te betalen krijgen we het Nieuwe Internet ?
Door te betalen voor zaken, ontsnappen consumenten en burgers aan het bombardement aan advertenties – en de verkoop van hun gegevens. Hoewel deze ontwikkeling nog pril is, is het hoopgevend voor de toekomst.

Moeten we dan maar stoppen met andere veranderingen, zoals de AVG en dergelijke?

Nee, het betaalde internet is maar een deel van de oplossing van de misstanden. Zo zie ik Google niet snel betaald zoeken aanbieden, of een betaalde versie van Facebook komen. Bovendien zal er altijd wel een deel van het internet betaald blijven door advertenties, schat ik. Waardoor we in een wereld van data blijven leven en je op je hoede moet zijn wat iemand anders van jou mag zien en verzamelen. 

De volgende stap in de evolutie van het Web
Ik hoop vooral dat consumenten beginnen te leren dat er een disbalans is met de grote techbedrijven. En dat door geld te betalen consumenten meer macht en meer rechten terugnemen. En de rechtspraak en de overheid meekrijgt om deze rechten te verdedigen.

Aan de positieve kant: dat hiermee ook consumenten beter de tegenprestatie van bedrijven op waarde kunnen schatten en een bewuste keuze kunnen maken om er voor te gaan betalen.

Het zou toch mooi zijn als dit zorgt voor betere journalistiek en beter entertainment. Dat zou een mooie stap in de evolutie van het web zijn.


Bijna een jaar na de Keukentafel-sessie over een ander Internet is er genoeg reden voor een update: 

De Politiek ontwaakt verder

Facebook- (en andere) schandalen beheersen het nieuws, waardoor privacy en issues met data bij steeds meer mensen bekend wordt.

Ook de politiek blijft doorgaan: Na de AVG komt dit jaar de e-privacy verordening. Zelfs in de USA is men bezig over AVG-achtige wetgeving.

Er is nu een beweging om alternatieven te vinden voor het huidige model van het internet. Dat gaat van historici, naar politici, van bloggers, naar publieken, web– en social media bureaus. En zelfs de FT en The Economist (“Data workers of the world, unite”).

Initiatieven voor verandering

  • Sir Berners-Lee komt met Solid – zijn initiatief om het Web weer te decentraliseren. Zijn visie is dat je eigenaar bent en blijft van je eigen informatie en data: “on Solid, all the information is under (the user’s) control. Every bit of data he creates or adds on Solid exists within a Solid pod–which is an acronym for personal online data store.”
  • Dit deed mij denken aan een artikel in de Harvard Business Review uit 1997. The coming battle for customer information “We anticipate that companies we call infomediaries will seize the opportunity to act as custodians, agents, and brokers of customer information, marketing it to businesses on consumers’ behalf while protecting their privacy at the same time.” (Zie ook Project VRM)
  • Een nieuw Nederlands initiatief is ontstaan, Public Spaces. Hierin organisaties zoals De Waag en de VPRO. Zij hebben als doel: “We are building and supporting a software ecosystem that’s based on our values. And we’re advocating a new internet that strengthens the public domain”. Currently, PublicSpaces is working on: 1. Dialog – completely encrypted end-to-end dialog, based on Signal. 2. Login and sign-on – based on IRMA. 3. Commenting and discussion – based on ISSO. 4. Content sharing multimedia-platform – based on Peertube.
  • Een bijzondere bijwerking van deze discussie is dat een aantal mensen (zie Ton en Frank) weer zijn gaan bloggen. Al was het maar om meer ruchtbaarheid te geve aan deze discussie.
  • Hou Frank en Ton in de gaten: zij gaan in Mei 2019 een Indieweb-conference organiseren.
  • Als laatste een toetje: “The End of the beginning” (minuut 19:17) van Andreessen Horowitz (venture capitalist). Zij zien Machine Learning en Crypto als technieken om weer naar een decentrale organisatie van het web te komen.

Ter herinneringOplossingen voor een ander Internet

  • Zelf je (delen van je) Identeit/Privacy bepalen
  • Regulering 
  • Privacy by design
  • Troll the system
  • FB e.a. meer open (ook voor derde partijen)
  • Project VRM
  • Alternatieven op de bekende sites en sociale netwerken
  • Betaal voor wat je werkelijk van waarde vindt (en andere business modellen)
  • Bewustwording

Bloggen. Dat deden we vroeger – het was de manier om je gedachten een stem te geven. Zeker toen Social Media nog niet bestond, was dit een goede manier om wat te vertellen.

Ik begon ermee in 1999 en het was een kleine thuis-industrie in de jaren daarna: allemaal enthousiastelingen en experts deden hun best om het eerst, het best, het mooist dingen te beschrijven die we zagen, wisten en meemaakten: welke tools/ideeën/foefjes werkten voor conversie, hoe je een YouTube video slim kon embedden in je site – dat soort werkt.

Later ontstonden grote blogs, die meerdere artikelen per dag uitspuugden van diverse schrijvers : Marketingfacts, Frankwatching, nu.nl.
Nu had je als schrijver meer platforms om je idee te verspreiden: op je eigen blog en op marketing-blogs. Grote voordeel van die platforms: de hoeveelheid kennis en de discussies die mede in de comments werden gevoerd: het was vaak de enige manier om aan gedegen kennis te komen.

Weer een paar jaar later kwamen grote social media sites als Twitter, Hyves, Linkedin en Facebook. Die een nóg groter platform boden. En waardoor je boodschap nog verder kon verspreiden. Beter nog: waarom zou je als doe-het-zelver nog een eigen site de lucht inhouden? – je kon beter alles meteen op Facebook zetten: leverde immens veel meer views op.

En discussies op sites waren ook niet meer nodig: dat deed je wel op Twitter: 10, 20 staccato reacties, gevolgd door ultrakorte discussie – kwam natuurlijk ook omdat de meeste mensen niet meer verankerd waren aan een desktop, maar het nu reageerden op hun mobieltjes.

(Tijdelijk) einde van een tijdperk

Het einde van het bloggen kwam in zicht: lange stukken werden niet meer gelezen, grote groepen mensen schreven in een noodtempo korte stukjes. Elk seminar, congres werd door 10 mensen beschreven en discussie was niet meer nodig: delen op social media was nu het Mantra. Een nieuwe industrie was geboren, met een eigen naam: “Content Marketing”.

Bloggen was niet meer nodig: de social media gaven je mening genoeg aandacht, zolang je maar veel volgers had. En misschien maar goed ook: we verzopen in onze mailboxen, RSS feeds en vooral notificaties. Who needs another opinion on a blog?

Intussen waren we wel erg afhankelijk geworden van de grote Aandachtsgevers en Deelfabrieken. En het werd duidelijk dat je moest betalen voor meer kijkers en volgers – want Social Media bleek te zijn ontwikkeld tot een advertentie imperium.

Bloggen zelf was ook niet meer zo simpel: het was een Vak, bleek: SEO was nodig, met het Belangrijkste Woord aan het Begin van je blogpost, teksten niet te lang en niet te kort, kopjes, tagmanagement, een verplichte foto, automatische doorvertaling naar de diverse social-platforms.

Bloggen werd een strijd om de efficiency, waarbij de juiste delivery belangrijker werd dan de kwaliteit van de mening.

Herontwaken van de bloggosphere

En nu komen we er achter dat we afhankelijk zijn geraakt van instrumenten die manipuleren, privacy schaden en Fake News verspreiden. De beste direct marketing machine ooit gebouwd, minutieus gevuld door onszelf, over onszelf.

En dat vraagt om een ander model van het internet. Originele gedachtevorming en vooral veel discussie. Dat blijkt ondanks de veelheid aan tools ineens lastiger dan gedacht: want de disscussie is allang verdwenen online.

Dus kijken we naar Marleen Stikker van de Waag bij Zomergasten, moet je lid zijn van Bits of Freedom – of je organiseert een Keukentafel, PublicSpaces, een Mediavilla-Meetup of een Digital Wednesday.

En dan spreek je elkaar weer – zonder trolls, zonder haast en komt er discussie op gang. En we vragen elkaar: waar heb je dit beschreven, waar kan ik dat vinden? Waarom maak je er geen blog van? “Ehm..”, is de eerlijke reactie, “ja, dat zou ik misschien wel moeten doen.”

En ook ik ben weer begonnen

Daarom deze post . En misschien wel nog meer blogs. Over hoe we onze privacy weer beschermen, welke tools en sites we wel en niet moeten gebruiken (Signal, Firefox met Startpage.com) en hoe we als burgers weer meer controle krijgen over ons leven, onze data en onze publieke ruimte.

Puur, ruig, Inhoud boven Efficiency – en Lang. Héél Lang ;-).

Ik ga nu een speciale plugin (Isso) neerzetten, zodat iedereen hier commentaar kan geven, of discussiëren dat het een lieve lust is.

We zijn weer begonnen met iets nieuws, de volgende evolutie van het Web is begonnen. Doe je mee?