Bloggen. Dat deden we vroeger – het was de manier om je gedachten een stem te geven. Zeker toen Social Media nog niet bestond, was dit een goede manier om wat te vertellen.

Ik begon ermee in 1999 en het was een kleine thuis-industrie in de jaren daarna: allemaal enthousiastelingen en experts deden hun best om het eerst, het best, het mooist dingen te beschrijven die we zagen, wisten en meemaakten: welke tools/ideeën/foefjes werkten voor conversie, hoe je een YouTube video slim kon embedden in je site – dat soort werkt.

Later ontstonden grote blogs, die meerdere artikelen per dag uitspuugden van diverse schrijvers : Marketingfacts, Frankwatching, nu.nl.
Nu had je als schrijver meer platforms om je idee te verspreiden: op je eigen blog en op marketing-blogs. Grote voordeel van die platforms: de hoeveelheid kennis en de discussies die mede in de comments werden gevoerd: het was vaak de enige manier om aan gedegen kennis te komen.

Weer een paar jaar later kwamen grote social media sites als Twitter, Hyves, Linkedin en Facebook. Die een nóg groter platform boden. En waardoor je boodschap nog verder kon verspreiden. Beter nog: waarom zou je als doe-het-zelver nog een eigen site de lucht inhouden? – je kon beter alles meteen op Facebook zetten: leverde immens veel meer views op.

En discussies op sites waren ook niet meer nodig: dat deed je wel op Twitter: 10, 20 staccato reacties, gevolgd door ultrakorte discussie – kwam natuurlijk ook omdat de meeste mensen niet meer verankerd waren aan een desktop, maar het nu reageerden op hun mobieltjes.

(Tijdelijk) einde van een tijdperk

Het einde van het bloggen kwam in zicht: lange stukken werden niet meer gelezen, grote groepen mensen schreven in een noodtempo korte stukjes. Elk seminar, congres werd door 10 mensen beschreven en discussie was niet meer nodig: delen op social media was nu het Mantra. Een nieuwe industrie was geboren, met een eigen naam: “Content Marketing”.

Bloggen was niet meer nodig: de social media gaven je mening genoeg aandacht, zolang je maar veel volgers had. En misschien maar goed ook: we verzopen in onze mailboxen, RSS feeds en vooral notificaties. Who needs another opinion on a blog?

Intussen waren we wel erg afhankelijk geworden van de grote Aandachtsgevers en Deelfabrieken. En het werd duidelijk dat je moest betalen voor meer kijkers en volgers – want Social Media bleek te zijn ontwikkeld tot een advertentie imperium.

Bloggen zelf was ook niet meer zo simpel: het was een Vak, bleek: SEO was nodig, met het Belangrijkste Woord aan het Begin van je blogpost, teksten niet te lang en niet te kort, kopjes, tagmanagement, een verplichte foto, automatische doorvertaling naar de diverse social-platforms.

Bloggen werd een strijd om de efficiency, waarbij de juiste delivery belangrijker werd dan de kwaliteit van de mening.

Herontwaken van de bloggosphere

En nu komen we er achter dat we afhankelijk zijn geraakt van instrumenten die manipuleren, privacy schaden en Fake News verspreiden. De beste direct marketing machine ooit gebouwd, minutieus gevuld door onszelf, over onszelf.

En dat vraagt om een ander model van het internet. Originele gedachtevorming en vooral veel discussie. Dat blijkt ondanks de veelheid aan tools ineens lastiger dan gedacht: want de disscussie is allang verdwenen online.

Dus kijken we naar Marleen Stikker van de Waag bij Zomergasten, moet je lid zijn van Bits of Freedom – of je organiseert een Keukentafel, PublicSpaces, een Mediavilla-Meetup of een Digital Wednesday.

En dan spreek je elkaar weer – zonder trolls, zonder haast en komt er discussie op gang. En we vragen elkaar: waar heb je dit beschreven, waar kan ik dat vinden? Waarom maak je er geen blog van? “Ehm..”, is de eerlijke reactie, “ja, dat zou ik misschien wel moeten doen.”

En ook ik ben weer begonnen

Daarom deze post . En misschien wel nog meer blogs. Over hoe we onze privacy weer beschermen, welke tools en sites we wel en niet moeten gebruiken (Signal, Firefox met Startpage.com) en hoe we als burgers weer meer controle krijgen over ons leven, onze data en onze publieke ruimte.

Puur, ruig, Inhoud boven Efficiency – en Lang. Héél Lang ;-).

Ik ga nu een speciale plugin (Isso) neerzetten, zodat iedereen hier commentaar kan geven, of discussiëren dat het een lieve lust is.

We zijn weer begonnen met iets nieuws, de volgende evolutie van het Web is begonnen. Doe je mee?

Kitchentable for a different Internet

Two weeks ago a group of people gathered at my kitchen table to talk about a different Internet. The reason for this were the various scandals in which sites and apps misused the privacy of people.

The group consisted of doers and thinkers: a software developer, a marketer, bloggers, a composer, open data consultant, Indieweb advocate, hacker / security professional, blockchain developer. Because of this diversity, we exchanged interesting knowledge and insights.

This is a short summary of this conversation:

How did we get here?

We talked about history of the Internet: much of the abuse we are talking about already existed before the arrival of sites like Facebook. And not Trump, but Obama found out that you could use Facebook to get detailed user and voting data.

The internet used to be special, partly because it was organized in a decentralized manner – and that has now become a hyper central organization. Before Facebook and others were popular, there were many different voices, via sites, forums and blogs – but most of them have now fallen silent. The central model of sites like Facebook seems to have won.

Is there an alternative to the central data collection model?

The majority of people enjoy the central clubhouse (Facebook, Instagram, Twitter, Pinterest, Whatsapp, Tumblr) – and rightly so: thanks to smooth design, good usability, great free functionality and psychological insights, it is a pleasant environment. Everything is safe and well cared for. And all your friends and acquaintances are there. It will be difficult to get people out.

How did this happen? By the tendency of capitalism, the business model, by the vision and personality of Zuckerberg?

We do not believe in “killer-alternatives” for Facebook and others. We see many alternatives that are good and probably can serve a special niche. For “nerds” it is not that difficult to make Indieweb / decentral / federated sites. But for normal people making a simple WordPress site is still too difficult.

We now tend online to a “winner-takes-all”-situation – so there is almost no competition. Or does this only seem to be and is the “central model” diluting? Facebook had to buy Whatsapp and Instagram because people were moving elsewhere. At the same time, the old competitors still exist and new have sprung up: Twitter, Pinterest, LinkedIn, Weibo, Wechat.

We found out that Facebook is now in the spotlight, but there are many more places where big data are collected that we do not like: Google, Twitter, LinkedIn, AirBnB, Uber, Amazon, Snapchat, but also train companies, municipalities and banks (who follows?). Giving control of the data to government is almost more dangerous than giving it to Facebook and Google – you give an already existing central service enormous power.

Objection to sites and apps as data silos

These sites have created silos, an alternative internet. Inside and outside this space they capture and manipulate our big data. This goes far beyond “just” the use of data that we have issued ourselves: it is also metadata, data about our behaviour, data that we are not aware of. Let alone that we have given permission for its use. We do not like that.

There is a big difference between data that you leave behind and data of your behavior that these sites build up. Online advertising shows what is being tracked: you can select people on the basis of their political preferences, sexual preference, etc. There are 56,000 characteristics. You get access to (very) sensitive information. Info you won’t get to see as a user.

Now we find out: that data is a wonderful tool, but that it can also be a dangerous weapon. Combine a number of innocent data types and the result can be explosive. And until recently we have left that in the hands of other people. And we are not aware of it. The mere fact that 2 billion people have given this weapon in the hands of a small group of parties is dangerous.

Striking: these tools used by these organizations to use (big) data are readily available, but it seems that few organizations have them – let alone use them well. But it is only a matter of time before this becomes available for many more organizations.

How we take back control of our Internet

Determine (parts of you) Identity / Privacy yourself

We want to determine ourselves which information can be used. To whom, when and in what situation. You can do that via other infrastructure, changed awareness of citizens and legislation. Marleen Stikker of the Waag Society mentioned in an interview the App Irma. This app allows you to give only a specific part of your information – instead of uploading your entire computer in one go. Another Waag project is the European Decode Project .

Regulation

The GDPR aims to give control of private data to citizens in the EU. Now, after the 25th of May, it will be possible for every citizen to request what private data a company has, to change or destroy it. If this is properly controlled and sanctioned, there’s hope.

Privacy by design

Society must get a different view of privacy. This is just the beginning of a development: we are talking about a change of identity, privacy in infrastructure, algorithms used, legal, social, etc. And who for instance manages this infrastructure? Trust is good; control is better! Building control will take a lot of time.

Troll the system

You can frustrate data-gathering: by paying in cash, using different phones, buying paper tickets. Use tools and plugins that encrypt your information, making you “invisible” on the web. Or plugins that click on all ads of a site indiscriminately. Or even going completely “data-nude” to some countries: you leave your standard devices at home, buy others and travel elsewhere. In this way you do not show anything of the data that you have built up at home.

Opening up of FaceBook and others

It would be nice if FB and other sites would become more open to third parties – making it easier for you to use information in other places and get it from sites. (but this is probably a utopia)

Project VRM

Another option is the Project VRM from Doc Searls in Harvard: which strives for ownership of your own data. That you decide where and how and what is done with it.

Alternatives to the well-known sites and social networks

Another option is to use alternative apps: there are enough good ones in the market that work well for particular niches. And there are good examples of apps that work well, but are not centrally organized. Think of email – as decentralized as they get.
Disadvantage of decentralisation: who makes a search engine, so that you can easily find people across all those different apps? (e.g. email addresses).

If you choose such an alternative, you will have to accept a period of less comfort: not everyone will be there immediately, but oh well: at the beginning of the internet we were also alone on sites, which are now mega. We can survive this a second time around. (And let’s be honest: sometimes it’s nice not to show all your conversations to your whole family) 😉

Pay for what you really value

If a site / app is paid, you prevent a company from using your data for its business model: it will continue to exist and make a profit, because you pay for it. When they still end up selling your data, you can hold them liable.
An example of a paid option is Signal , which has a fremium model: partly free, but who wants more can pay for it – making the business model continue to work.

Raise awareness

It is good to change people’s perspective on privacy: that it is not okay to follow people’s data “because it is possible”. Exceptions to this rule must be made clear. And the people that have this authority must be clearly defined. And in turn well controlled.

We need an awareness campaign to achieve this. (Or a major accident) and good alternatives if people want to leave the data silos.

Conclusion

It was a special evening with very special people. We have covered a large area in the discussion and made good use of each other’s knowledge and experience.

Soon we will get together again – because this conversation will continue – at this Table and hopefully more and more other Kitchen Tables.

Internet Anders

Twee weken geleden (Mei 2018) kwam een groep mensen aan mijn Keukentafel bij elkaar om te praten over “Internet Anders”. Aanleiding hiervoor waren de diverse schandalen waarbij sites en apps misbruik maakten van de privacy van mensen.

De groep bestond uit doeners en denkers: van een software ontwikkelaar tot een marketeer, bloggers, een componist, open data adviseur, Indieweb voorvechter, hacker/security professional, blockchain ontwikkelaar. Door onze verscheidenheid wisselden we interessante kennis en inzichten uit. 

Dit is een korte samenvatting van het gesprek:

Hoe komen we hier?

We hebben de geschiedenis doorgenomen: veel van het misbruik waar we nu over spreken, bestond al voor de komst van sites als Facebook. En niet Trump, maar Obama heeft uitgevonden dat je Facebook kon inzetten om met gedetailleerde gegevens van gebruikers en stemmen te krijgen.

Het internet was vroeger bijzonder, mede om het decentraal georganiseerd was – en dat nu is verworden tot een hyper-centrale organisatie. Voordat Facebook e.a. populair waren, waren er veel diverse stemmen, via sites, fora en blogs – maar die zijn nu voor 95% stil gevallen. Het centrale model van sites als Facebook lijkt te hebben gewonnen.

Is er een alternatief voor het centrale data-verzamel-model?

De meerderheid van mensen vindt het centrale clubhuis (Facebook, Instagram, Twitter, Pinterest, Whatsapp, Tumblr) prettig – en terecht: door makkelijk design, goede gratis functionaliteit en psychologisch inzicht is het een aangename omgeving. Alles is goed en prettig verzorgd. En al je vrienden en bekenden zitten er. Het zal lastig zijn om mensen hier uit te krijgen. 

Hoe is dit gekomen? Door de neiging van kapitalisme, het business model, door de visie en persoonlijkheid van Zuckerberg?

We geloven niet in “killer-alternatieven” voor Facebook e.a. We zien we veel alternatieven die goed zijn en waarschijnlijk een bijzondere niche uitstekend kunnen bedienen. Voor “nerds” is het niet zo moeilijk om Indieweb/ decentrale/ federated sites te maken. Maar voor normale mensen is een simpele WordPress site de lucht in krijgen een crime.

We neigen nu online naar een “winner-takes-all-situatie”- waardoor er bijna geen sprake is van concurrentie. Of lijkt dit maar zo en is het “centrale model” aan het verwateren? Facebook moet Whatsapp en Instagram kopen, omdat mensen weglopen. Tegelijk bestaan de oude concurrenten nog en er komen meer nieuwe concurrenten bij: Twitter, Pinterest, LinkedIn, Weibo, Wechat.

We kwamen erachter: dat Facebook staat nu in de spotlights, maar er zijn nog veel meer plekken zijn waar big data verzameld worden die we niet leuk vinden: Google, Twitter, LinkedIn, AirBnB, Uber, Amazon, Snapchat, maar ook de NS, Gemeenten, Banken (wie volgt?). Controle over de data aan de overheid afgeven is bijna nog gevaarlijker dan aan Zuckerberg en Google geven – je geeft een al bestaande centrale dienst enorme macht in handen.

Het bezwaar van sites en apps als data-silos

Deze sites hebben een silo gecreëerd, een alternatief internet. Hier vangen ze onze big data af en manipuleren hiermee. Dit gaat veel verder dan “alleen” het gebruik van de data die we zelf hebben afgegeven: het gaat ook om de metadata, de data over ons gedrag, de data waarvan we ons niet bewust zijn dat we ze hebben gegeven. Binnen én buiten de sites. Laat staan dat we toestemming hebben gegeven voor het gebruik hiervan. Dat bevalt ons niet.

Er is een groot verschil tussen data die je zelf achterlaat en de data van je gedrag die deze sites opbouwen. Online advertising laat zien wat er allemaal getracked wordt: je kan mensen selecteren op basis van hun politieke voorkeur, sexuele voorkeur, etc. Je krijgt toegang tot (zeer) sensitieve informatie. Er zijn 56.000 kenmerken. Als gebruiker krijg je dat niet te zien. 

Nu komen we er achter: dat data een prettig instrument is, maar dat het ook een gevaarlijk wapen kan zijn. Combineer een aantal onschuldige data soorten en het resultaat kan explosief zijn. En dat hebben we tot voor kort in de handen laten liggen van andere mensen. En we zijn ons er niet van bewust. Alleen al het feit dat 2 miljard mensen dit wapen in de handen van een klein groepje partijen hebben gegeven is gevaarlijk. 

Opvallend: de tools die gebruikt worden door deze organisaties om (big) data in te zetten zijn makkelijk beschikbaar, maar het lijkt dat weinig organisaties in Nederland ze nu hebben – laat staan ze goed inzetten. Maar het is een kwestie van tijd, voordat dit voor veel meer organisaties inzetbaar wordt.

Internet Anders – wat je zelf kan doen

Zelf je (delen van je) Identiteit/Privacy bepalen

We willen zelf bepalen welke informatie wel of niet gebruikt mag worden. Aan wie, wanneer en in welke situatie. Dat kan je doen via andere infrastructuur, veranderd bewustzijn van burgers en wetgeving. Marleen Stikker van de Waag Society vertelde in een interview over de App Irma van hoogleraar Jacobs. Deze app stelt je in staat om alleen een specifiek deel van je informatie af te geven – in plaats van direct je doopceel te uploaden. Een ander Waag-project is het Europese Decode Project

Regulering

De AVG wil controle over privé data aan burgers in de EU teruggeven. Nu, na 25 mei 2018 kan iedere burger data van zichzelf bij een bedrijf op te vragen, te wijzigen of te vernietigen. Als dit goed gehandhaafd wordt, dan is het hoopvol.

Privacy by design

De maatschappij moet een ander beeld gaan krijgen over privacy. Dit is nog maar het begin van een ontwikkeling: we hebben het over een verandering van identiteit, privacy in infrastructuur, gebruikte algoritmen, juridisch, sociaal, etc. En wie beheert deze infrastructuur? Vertrouwen is goed; controle is beter! Deze controle bouwen gaat veel tijd kosten. 

Troll the system

Je kan data-vergaren frustreren: door cash te betalen, verschillende telefoons gebruiken, papieren tickets. Gebruik tools en plugins die je informatie versleutelen, die je “onzichtbaar” maken op het web. Of die standaard op alle advertenties op een site klikken. Of bijvoorbeeld “data-naakt” naar sommige buitenlanden gaan, waardoor je daar niets laat zien van de data die je thuis hebt opgebouwd.

FaceBook e.a. meer open (ook voor derde partijen)

Het zou mooi zijn als FB en andere sites meer open gaan voor derde partijen – waardoor je makkelijker informatie op andere plekken kan gebruiken en uit sites kan halen. (maar dit is waarschijnlijk een utopie)

Project VRM

Een andere optie is het Project VRM van Doc Searls in Harvard: dat je zelf eigenaar bent van je eigen data. Dat je zelf bepaalt wie waar en hoe lang je die data kan gebruiken. Ook gedragsdata.

Alternatieven op de bekende sites en sociale netwerken

Een andere mogelijkheid is om alternatieve apps te gebruiken: er zijn genoeg goede in de markt, die prettig werken voor een bepaalde niche. En er zijn goede voorbeelden van apps die uitstekend werken, maar niet centraal georganiseerd zijn. Denk aan email – zo decentraal als wat. Nadeel: wie maakt een zoekmachine, zodat je gemakkelijk mensen kan terugvinden over al die verschillende apps heen? (zoals bijv email adressen).

Als je voor zo’n alternatief kiest, zal je een periode van minder comfort moeten accepteren: niet onmiddellijk iedereen zal daar zijn, maar och: in het begin van het internet zaten we ook alleen te zijn op de sites, die nu megagroot zijn. We kunnen het dus ook wel een tweede keer overleven. (En laten we eerlijk zijn: soms is het prettig om niet je hele familie al je conversaties te laten zien) 😉

Betaal voor wat je werkelijk van waarde vindt . 

Als een site/app betaald is, dan voorkom je dat een partij je data gaat gebruiken voor zijn business model: een partij blijft bestaan en maakt winst, doordat je ervoor betaalt. Dan kan je een partij aansprakelijk stellen, als ze alsnog met je gegevens aan de haal blijken te gaan. Denk bijvoorbeeld aan Signal, wat een fremium model heeft: deels gratis, maar wie meer wil kan ervoor betalen – waardoor het businessmodel blijft werken.

Bewustwordingscampagne

Het is goed om mensen van wereldbeeld te laten veranderen: dat het niet okay is om data van mensen te volgen “omdat het kan”. En uitzonderingen hierop moeten duidelijk en scherp verwoord zijn, voor mensen die hier een speciale bevoegdheid voor hebben. En op hun beurt goed gecontroleerd worden. 

Nodig daarvoor: een bewustwordings campagne (of een groot ongeluk) en een goed alternatief als mensen uit de data silo’s weg willen.

Conclusie

Het was een bijzondere avond met zeer bijzondere mensen. We hebben een groot gebied bestreken in de discussie en hebben we goed gebruik gemaakt van elkaars kennis en ervaring. 

Binnenkort gaan we hiermee verder – omdat dit gesprek doorgaat – aan deze en hopelijk steeds meer andere Keukentafels.

(deze blogpost is eerder verschenen op LinkedIn. Maar omdat deze niet makkelijk deelbaar was en ook niet gevonden wordt door Google, zet ik hem hier ook neer. Voelt ook beter zo, in eigen beheer)

Het is dan toch gebeurd: de ballon is geknapt, de lijn verbroken, de dijk gebarsten.

Ja natuurlijk heb ik het over Cambridge Analytica en Facebook, wat dacht je dan?

Misschien is het omdat ik ooit jurist was. Misschien omdat ik als geboren Rotterdammer de verhalen ken van wat vervelende mensen doen met bevolkingsdata. En omdat ik genoeg levenservaring heb om te weten dat ongecontroleerde Macht vroeger of later misbruikt wordt.

Er is al meer dan genoeg geschreven over de macht van data, dat Google en Facebook zoveel aandacht en geld verzamelen. Dat we moeten nadenken, niet alles op het web donderen, dat privacy niet verkeerd is. Dat er donkere kanten kleven aan het web en de verbonden technologie.

Maar er gebeurde iedere keer niets.

We waren als online nerds misschien blij dat na 10 jaar trekken éindelijk de maatschappij inzag dat we gelijk hadden: dat internet, dat was pas gaaf. We werden van nerds en losers ineens helden. Alles waar we maar naar wezen werd een hit. Dus ging iedereen als een malloot los op social media. Wilde iedereen een startup. En ging iedereen net zo vreemd als wij met zijn nek naar zijn mobiel kijken.

Nooit was het verkeerd. De schaduw-profeten werden weggejouwd, de twijfelaars verwezen naar het Kamp der Unbelievers. Kritiek hebben was Niet-Geloven.

En nu zitten we dus met de gebakken peren: een inherent onveilig internet, verslaafde smartphone gebruikers, een omgeving die gebruikers zo checkt dat het geheime diensten doet verbleken. Cialdini, Influencers en Analytica worden zonder problemen ingezet om de conversie op te drijven, ook al weten we dat er kinderen aan de andere kant zitten of mensen die minder weerstand kunnen bieden.

Dit is wat je krijgt als je je eigen mooie droom te hard blijft najagen, te weinig twijfelt en kritiek in de wind slaat. Dit is wat je krijgt als je leiderschap bij anderen neerlegt en jezelf ronkend in slaap wiegt.

Wakker worden dus. Zelf weer nadenken. Kritisch zijn. Naar anderen luisteren. Twijfelen en onzeker durven zijn. Omdat het beter moet.

In de zekerheid dat mensen die écht van het internet houden, weten dat het Net niet perfect is, maar het wel kan worden. Tijd om de handen uit de mouwen te steken.

Voor een beter internet. En een mooiere wereld.