De ontwikkelingen met browsers staan niet stil : we hebben Google Chrome, FireFox ontwikkelt goed door en dan hebben we nog die supersnelle browser uit Scandinavië : Opera.

Opera Unite : controle over je eigen data

Erg klein, maar vaak komen zij als eerste met nieuwe ontwikkelingen uit. Met de nieuwste release, Opera Unite, doet Opera iets erg interessants: als je wilt, dan wordt je browser je web server. Dit betekent dat Opera je in staat stelt om direct documenten uit te wisselen en foto’s, om te communiceren met anderen, chatten en om je eigen website te hosten op je eigen computer.

Waarom zou je dit in vredesnaam doen ? Opera’s Lawrence Eng legt het uit:

“Onze computers zijn slechts domme terminals, die zijn verbonden met andere computers (in dit geval : servers) die eigendom zijn van andere mensen – zoals grote bedrijven- waarvan we afhankelijk zijn voor de hosting van onze woorden, gedachten en beelden.  We zijn van ze afhankelijk dat ze dit goed doen en met de beste intenties voor ons. We vertrouwen deze partijen en we hopen het beste ervan. Maar zolang onze eigen computers niet Eerste Klas burgers zijn op het internet, dan zijn we slechts huurders, en hosting partijen zijn de huurbazen van het internet.

Social networking is belangrijk, maar: wie heeft het eigendom ervan — het online onroerend goed en alle content die we er op delen ? Hoeveel controle over onze woorden, foto’s en identiteit geven we op door een site van iemand anders te gebruiken voor onze eigen persoonlijke informatie ? Hoe afhankelijk zijn we niet geworden?  Ik denk dat veel mensen de meeste contact informatie verliezen, als hun favoriete webmail diensten zonder waarschuwing zouden sluiten.
Veel mensen hebben een groot netwerk van vrienden op sites zoals MySpace en Facebook en zijn dus afhankelijk van beslissingen van bedrijven in hun “Terms of Service” (..). Bovendien, wat betekent het eigenlijk dat we verbonden zijn met honderden “goede” vrienden? Hoe gaat het met onze werkelijk sociale netwerken, de mensen die we zeer regelmatig willen ontmoeten (zoals een keer per week of zelfs elke dag) ? Waarom zijn er nog zo weinig online oplossingen om ons te helpen met echte sociale behoeften?

We zijn verbonden met een Web dat veel heeft gedemocratiseerd en dat een verbazingwekkende bron van informatie is. Maar “the wisdom of the crowd,” samen met het idee dat onze data behoort te leven op computers van iemand anders waar we geen controle hebben, zorgt ervoor dat het internet onpersoonlijker is geworden, anoniem, gefragmenteerd en het gaat meer over “de verzamelde menigte” dan over  het individu. In feite is dit het tegenovergestelde van de oude belofte van het internet. Te lang al zijn we online gegaan om met elkaar te verbinden, met het resultaat dat we intimiteit hebben opgeofferd.”

Opera Unite omzeilt het internet

Volgens Mashable wil Opera met deze ontwikkeling niet het web beter maken – het wil het internet omzeilen. Wat Opera hiermee zegt is : als je Opera Unite gebruikt om spullen online te delen, dan heb je geen andere partijen meer nodig (behalve Opera dan). Je hebt dan controle over alles wat je online hebt.

Grote woorden, die misschien niet iedereen deelt: ik merk nu eerder dat mensen vinden dat we teveel met elkaar delen, dan te weinig. Ik vond de tekst boeiend en het idee om op deze manier een server te hebben wel aardig.

Goed voor Privacy en meer controle

Natuurlijk vind ook ik het niet leuk als online diensten gaan zitten rommelen met hun voorwaarden (Facebook, bijvoorbeeld) of als Google wellicht mijn privacy bedreigt. Maar ik zie tot nu toe te weinig echte inbreuken op mijn informatie-eigendom. En ja : ik vertrouw Google behoorlijk veel informatie toe over mijn zakelijk- en privé leven. “Want het gaat goed tot nu toe”.

Mmm…zou ik dit ook niet een jaar geleden gezegd hebben over mijn bank ? Dus daar zit een aardig punt.

Een ander voorbeeld, dichter bij huis : vroeger ging je naar een vriendje om cassettes te kopiëren van elkaar. We hadden nog niet het idee dat dit verboden was : het was gewoon handig. Nu is het potentieel gevaarlijk om met een applicatie je vrienden digitaal in staat te stellen om hetzelfde te doen. En als je het doet, betekent het dat je vrienden misschien weggedrukt worden, omdat er anderen tegelijkertijd je muziek kunnen downloaden. Die intimiteit is er niet. Noch is er de mogelijkheid om echt gevoelige informatie helemaal voor jezelf te houden – je moet het ooit ergens op zetten om het te kunnen delen. Dat geldt natuurlijk helemaal voor bedrijven, overigens.

Maar voor veel partijen (nog) niet nodig

Ik kan mij dus voorstellen dat mensen die makkelijk 1-op-1 data en applicaties willen delen, in Opera Unite een interessante nieuwe ontwikkeling zien. Voor mensen die ons al tijden waarschuwen voor onze privacy is het waarschijnlijk manna uit de hemel. Voor kleine bedrijven en ZZP’ers kan ik mij voorstellen dat dit een extra mogelijkheid geeft om informatie te delen. Voor het grote publiek en de meeste bedrijven is dit nog niet een issue, denk ik : in Nederland kunnen we elkaar behoorlijk vertrouwen en is het veel makkelijker en prettiger dat er een ISP is, die dit soort zaken voor je regelt.

Voor mensen die met vrienden muziek, video en documenten willen delen is het waarschijnlijk ook een handig optie. In het laatste geval zouden muziekmaatschappijen en filmstudio’s helemaal geen controle meer hebben over de digitale piraterij – het is dan niet meer te traceren wat mensen met elkaar delen. Mmm…ik denk dat ik het maar ga downloaden straks – ik denk dat ik de USP van Opera Unite ontdekt heb.

Om Opera Unite nog eens toe te lichten : een video – (edit: heb een andere, betere video gevonden en hier neergezet)

Wat ik er ook erg bijzonder aan vind, is dat er vrijwel direct na live gaan van Boober, er heel snel een begeleidende blog kwam, Booberwatch, die Boober ernstig kritisch in de gaten houdt en soms sneller en beter op de hoogte lijkt te zijn dan de mensen bij Boober zelf !

Uit betrouwbare bron weet ik dat Booberwatch en Boober elkaar wel kennen en soms contact hebben, maar dat ze niet door dezelfde mensen worden bestuurd.

Als je bijvoorbeeld door het forum leest, waar investeerders en leners met elkaar kunnen discussieren, dan schrik je af en toe van de spijkerharde kritiek die mensen hebben op het bedrijf. Grappig genoeg blijken er ook mensen te zijn die het bedrijf en zijn keuzes verdedigen.

Kan je je voorstellen dat iemand op deze manier een van de grootbanken zou volgen ? Nee. Dat zou te dodelijk saai zijn. Of juist niet : het zou eindelijk eens wat meer transparantie geven in de financiële dienstverlening.

Dat is natuurlijk eng als bedrijf, zeker als je zo enorm gecontroleerd wordt. Maar het is ook een kans : het maakt je bedrijf menselijker, begrijpelijker. En waarschijnlijk gaan mensen een gemiddelde financiële dienstverlener veel meer waarderen als duidelijk wordt wat er allemaal gedaan wordt achter die gesloten, maar mooie muren.

Kortom : Boober en Booberwatch tezamen vormen een mooie ontwikkeling, waarvan ik hoop dat het in meer dan een opzicht navolging gaat verdienen.

Boober is niet alleen : in de USA en de UK zijn er bedrijven die volgens hetzelfde principe werken : Zopa en Prosper.

Het idee achter Boober is als volgt : de site koppelt mensen die geld willen lenen aan mensen die dit geld willen verstrekken. Om het risico van terugbetaling in te schatten, heeft de site een aantal beoordelingstechnieken en geeft elke potentiele lener een risico inschatting mee. Op basis hiervan kunnen “investeerders” zien welke premie opweegt tegen het risico van niet (op tijd) terugbetalen.

Tot zover : een “gewone” markt, waar vraag en aanbod bij elkaar komen. Maar wacht ! Het zou geen web2.0 zijn, als er niet een social network-aspect aan zou zitten. En dat doet het : het idee is dat als je onderdeel bent van een redelijk herkenbare groep mensen, dit proces beter werkt : je leent eerder aan een vriend dan een onbekende.
En omgekeerd : je bent wel gek als je niet op tijd je lening terugbetaalt aan een andere vriend….tenzij je het niet erg vindt dat je reputatie kapot gaat. En dat laatste is zeker geen goed idee in het internet-tijdperk.
Ook onderzoek van de Deutsche Bank laat zien : “Groups keep high-risk borrowers in check” (PDF)

Om het nog meer bijzonder te maken : mijn eerste reactie was : je zal wel gek zijn om als potentiele lener zo te koop te staan met je wens om te lenen. Als je op deze site staat, kan je blijkbaar niet van gewone banken krijgen. Ik verwachtte een site met zeer anonieme leners.
Maar ook hier is een bijzondere ontwikkeling : ten eerste is het slim van leners als ze vertellen waarom ze het geld nodig hebben. Anderen gaan veel verder en leggen vrijwel hun hele doopceel op het internet. Het resultaat hiervan is anders dan je denkt : deze openheid zorgt ervoor dat investeerders zeer snel hadden ingetekend op de leningaanvraag van deze man. Je reputatie is dus wel degelijk iets waard.

Maar ! hoor ik je zeggen : het is een slechte site ! Want de brave ambtenaren hebben ons gered door Boober te sluiten.
Okay, ik begrijp dat het niet al te leuk nieuws was, maar het is niet zo dramatisch. Integendeel misschien zelfs.

De bovenstaande manier van geld leners en verstrekkers aan elkaar binden, is eeuwen het domein geweest van banken. En die industrie is zwaar gereguleerd en gecontroleerd. En niet voor niets.

Dus nu komt iemand met een geheel nieuwe benadering, noemt zich geen bank en doet, kortom, dingen op een andere manier. Gelukkig heeft Boober direct contact opgenomen met de AFM toen ze live gingen met het bedrijf. Dat de AFM nu alsnog besloten heeft om een aantal vergunningen te eisen, is jammer. Maar begrijpelijk gezien de verantwoordelijkheid die de AFM heeft.

Het zou wel handig zijn, om te beseffen dat de oorsprong van de financiële dienstverlening juist ligt bij groepen mensen die elkaar kenden en die daardoor het risico aandurfden.

Wat je ook vindt van Boober, het is een van de eerste echt nieuwe concepten in de financiële dienstverlening de afgelopen jaren.

Kiva.org is een onlangs geopende site die het mensen mogelijk maakt om kleine geldbedragen te lenen via PayPal aan mensen die het geld nodig hebben. En dat zonder bank of een microfinance instituut.

Potentiele geldschieters kunnen online kijken naar de profielen van ondernemers en hun plannen, hun financiele status en ze kunnen een lening geven voor een bedragen zo klein als $ 25,- per keer.

Werkt het idee ?
In de eerste maanden na de start hielp de site genoeg microleningen via de partner in Uganda, Village Enterprise Fund om meer dan 30 ondernemingen op te richten.

Neem bijvoorbeeld Elizabeth Omalla,
die een lening van $500,- ontving en terugbetaalde om een vishandel te beginnen in Tororo, Uganda. Dankzij de lening, zo bericht Kiva, heeft mevrouw Omalla toegang gekregen tot een betere markt en de winst gaf haar de mogelijkheid om geiten, koeien, varkens en kippen te kopen en om haar kinderen naar school te sturen.

Een kennis van mij was vorig jaar in de Filippijnen om een bedrijf daar te helpen en kwam terug met enthousiaste verhalen van “communities” ondernemers, voor wie microfinance een grote steun was. Als je zijn enthousiaste verhalen kon je niet anders dan zelf enthousiast worden om te helpen. En dat kan nu, zelfs zonder naar de Fillippijnen te reizen.

Maar : zou hetzelfde lukken bij bankieren en verzekeren ? Vanaf de jaren ’80 is dit deels al gebeurd met de komst van direct verzekeraars als OHRA, FBTO, Centraal Beheer, etc.. Consumenten hoefden niet langer een intermediair in te schakelen (en de extra kosten te betalen) om een verzekering te verkrijgen.

Maar kan het nog verder ? Een aantal nieuwe sites denken van wel, zoals : Zopa, Proper, Circle Lending, Chipin, Fundable, etc.

Deze site gebruiken het principe van peer-to-peer om leningen te sluiten. Het lijkt eenvoudig : aan de ene kant iemand met geld, aan de andere kant mensen die geld willen lenen. Een site als Zopa zegt goede inzicht te hebben in de kredietwaardigheid van potentiele leners. Daarnaast worden geleende bedragen verdeeld over een groot aantal leners, waardoor het risico van slechte betalingen nog meer verspreid wordt. De transactie wordt geregeld en vanaf dat moment speelt Zopa voor een aantal mensen bank. En natuurlijk is het zelfde principe goed te gebruiken voor verzekeren.

Deze ontwikkeling sluit ngoed aan bij de social networks die her en der de grond uit worden gestampt : van Hyves, Orkut, Higerlevel, Myspace en OpenBC.
Maar denk ook aan minder duidelijke “communities” zoals die rond ID&T, MTV en TMF : het nieuwe web geeft mensen meer mogelijkheden om elkaar te vinden, informatie te delen en samen te werken. Waarom zou lenen daarn niet bij horen ?

Is dit een utopie ?

Laten we even teruggaan naar de oorsprong van lenen en verzekeren. De basis was ooit een groep mensen die elkaar genoeg kenden om geld te lenen en elkaar te “verzekeren”. De reden waarom de financiele industrie ging groeien, was dat steeds beter wist hoe je de kredietwaardigheid van iemand kon bepalen, ongeacht of je hem goed kende of niet.

En nu zijn we dus weer terug bij het kleine groepje. En als sites als Zopa inderdaad goed de kredietwaardigheid kunnen bepalen en de kosten veel lager kunnen maken, waarom zou het dan niet lukken ?

Ik zie je twijfelen, geef het toe. Maar wat als nu een van de meest gerespecteerde verzekeraars in de wereld al zo werkt ? En als die organisatie bovendien is ontstaan in een koffiehuis/kroeg ? Dan heb je een concrete beschrijving van Lloyd’s of London

Volgende keer : hetzelfde principe, maar dan om persoonlijke leningen te geven aan mensen in de Derde Wereld !