Maandag 30 mei was het zover: de allerlaatste Mobile Monday Amsterdam.

Het einde van een tijdperk. Vier jaar waarin 21 events werden georganiseerd alsof het niets was, maar die tegelijkertijd voor mij tenminste konden wedijveren met een “normaal” groot event: briljante, onverwachte en beroemde sprekers rond mobiel internet. (Bruce Sterling, Howard Rheingold, Doc Searls, Joseph Pine, Jyri Engeström, Robert Rice, Dennis Crowley  - en dan heb ik het niet gehad over alle Nederlandse kopstukken). Mobiel internet: toen we in 2007 begonnen bestond het nog niet, op het einde was het normaal geworden.

Nu zijn de meeste conferences boeiend vanwege de sprekers. Het bijzondere van MoMo was: de sprekers speelden een bijrol. Ze waren geweldig, ze inspireerden, ze lieten je nadenken, maar toch: het was het publiek, wat MoMo tot een feest maakte.

Om het gevoel te geven van een typische MoMo: Op weg naar de Rode Hoed zie je de tweets voorbijkomen op je Windows Mobile of Nokia. Op een belachelijk klein schermpje volg je iedereen op Twitter – een applicatie, die op dat moment wordt weggehoond door de rest van Nederland – waardoor de kleine groep bij MoMo alleen maar hechter wordt.

Bij aankomst blijkt driekwart van de zaal al gevuld. De meeste handen die je groeten houden een mobiele telefoon vast. De plaatsen met stekkers zijn te herkennen aan de mensen met laptops (later iPhones, later iPads) die ze in beslag nemen. Grote delen van het publiek kijkt voornamelijk naar beneden, op hun mobiele telefoon. Een bizar leuke combinatie van techneuten, gadget lovers, online marketeers en telecommers. Wij zijn de “Mobilistas”.

Aan de zijkant van het toneel,staat een scherm. Hierop zie je niet de woorden van de sprekers, maar de tweets van het publiek in de zaal en daarbuiten (het event werd gestreamd).
Op die manier kon je direct reageren op wat een spreker zei. En als de spreker niet helemaal geweldig was – dan had je een gesprek met elkaar (niet altijd leuk voor de spreker). Ik kan mij geen MoMo herinneren zonder Twitter-gesprekken.

Het voelde alsof je lid was van een broederschap, dat al een geheim wist waar de rest van de wereld nog moest achterkomen. De sprekers vertelden over onze wereld, we waren op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen, lachten om alle inside jokes.

De iPhone kwam, Foursquare kwam, 150 miljoen mensen kwamen op Twitter. MoMo werd groter en groter en in 2011 was de wereld ook achter ons geheim gekomen. Time to call it a day. Maandag 30 mei was daarom de laatste keer MoMo.

Ben Hammersley preekte in de oude kerk “De Duif” als afscheid:

“..but information technology, communications technologies enable us to make better communications technologies. And they enable us to make a better world. It enables people like you to get together and to do better stuff every day.

And so, yes, four years after Mobile Monday started: you have won.

The world has changed completely because of the things that people in this room have done. Congratulations.
You have these fantastic apps, these amazing pieces of technology, these whole new concepts. These ways of dealing with people, with ideas, with populations, with social interaction, that we’ve never been able to do before.

But we have a responsibility. The responsibility is that, as sad as it is to realise it: we’re the grown-ups now. Four years ago, we could go on about being innovative and cool and disruptive and “yeah! – we’re just gonna fuck it up – whew!”.
The thing is: we’re in charge now. When you look round the people who think they’re in charge – they really don’t know how the world works anymore. And we’re the next people down on the list.

So when you go from here – have yourself a beer, go out into the glorious sunshine of one sunny day in Amsterdam (maybe my new hometown)….

Because:  we’ve got a lot of work to do.

Good luck everybody.

———————————-

Marc Fonteijn, Yuri van Geest, Maarten den Braber, Sam Warnaars, Martijn Pannevis, Claire Boonstra, Raimo van der Klein, Maarten Lens FitzGerald: #MoMothanks.
De MoMo community: tot ziens!

(Photo: By DailyM = Differentieel + JeeeM)

En hoe gek het ook klinkt: dat is nog niet eenvoudig om uit te vinden. Daarom heb ik een aantal bronnen en cijfers over het mobiele internet in Nederland achter elkaar gezet.

Wat mooi is om te zien, is de sterke verandering in de emotie van de berichten. Was het nog diepe treurnis in 2007 (“acceptatie mobiel internet treurig”), in juli 2008 komt de iPhone Nederland in en de toon slaat om: Forrester verklaart dat het kritische punt voorbij is en eind december 2010 werd ineens duidelijk dat niet 1,3 miljoen smartphones verkocht waren, (zoals gedacht begin 2010) maar 2,2 miljoen. Het hek lijkt van de dam.

Overigens viel de duidelijkheid van de cijfers nog niet mee. Sommige bronnen kijken naar de (gemakkelijke) verkoopcijfers van toestellen, waarmee je op het internet kan surfen. Sommige bronnen hebben het over “de bevolking”, maar ik denk dat ze daarmee bedoelen: boven de 12 jaar. Kortom: het is nog niet een duidelijke dataverzameling. Voor wie wil: volg de links naar de oorspronkelijke berichten en rapporten en check zelf.

Relevante berichten over mobiel internet

• 31-07-2007 Acceptatie mobiel internet treurig (Mediaonderzoek.nl)
• http://www.mediaonderzoek.nl/1007/acceptatie-mobiel-internet-treurig/ 22-08-2007 Voorlopig geen doorbraak mobiel internet
• http://www.upstream.nl/blog/bericht/Voorlopig_geen_doorbraak_mobiel_internet/
• 26-02-2008 Mobiel internet groeide 30% in 2007 (Emerce)
• http://www.emerce.nl/nieuws.jsp?id=2363363
• 25-06-2008 Opkomst mobiel internet in 2008 door Apple iphone (Omi)
• http://www.omi2.nl/wp-content/uploads/2008/06/mobiel-internet-nl-2008-definitief.pdf
• 12-12-2008 Mobiel Internet breekt door in 2009
• http://www.mobilecowboys.nl/mobielinternet/8697
• 01-04-2009 Onderzoek voor NextWeb (Ruigrok Netplanel)
• http://www.ruigroknetpanel.nl/bestandenmap/RuigrokNetPanel_Onderzoeksrapport_NextWeb2009.pdf
• 31-08-2009 Mobiel internet in 2014 bij ruim een derde van de bevolking (Nu.nl)
• http://www.nu.nl/internet/2072221/mobiel-internet-in-2014-bij-ruim-een-derde-bevolking.html
• 03-09-2009 Mobiel Internet voorbij kritische punt (Forrester)
• http://www.forrester.com/rb/Research/western_european_mobile_forecast,_2009_to_2014/q/id/53717/t/2
• 09-10-2009 Mobiel internet groeit gestaag (Multiscope)
• http://www.multiscope.nl/organisatie/nieuws/berichten/mobiel-internet-groeit-gestaag.html
• 18-01-2010 In 2010 worden er 1,3 miljoen smartphones verkocht
• http://mobielinternetnieuws.blogspot.com/2010/01/in-2010-13-miljoen-smartphones-verkocht.html
• 01-06-2010 Next Web rapport  (Ruigrok Netplanel)
• http://www.omi2.nl/wp-content/uploads/2010/06/Ruigrok-Netpanel-Next-web-2010-rapport.pdf
• 28-10-2010 Schatting aantal gebruikers mobiel internet : 2,5 – 3 miljoen
• http://www.omi2.nl/?p=1847 (Omi)
• 31-12-2010 Nederland massaal overgestapt op smartphones (Gfk / Nu.nl)
• http://www.nu.nl/gadgets/2409261/nederland-in-2010-massaal-overgestapt-smartphone.html
• 1-12-2014 Europe mobile Internet usage to reach 39 percent by 2014 (Reuters/Forrester)
• http://www.reuters.com/article/idUSTRE57U1IQ20090831

Voor meer achtergrond over de toekomstige ontwikkelingen, kijk naar de indrukwekkende presentatie van Mary Meeker van Morgan Stanley (de link is slechts de summary). Ook heeft Emerce een kort artikel – “perspectief op mobiele ontwikkelingen tot 2015“.

Gebruikscijfers mobiel internet

Al met al kom ik tot de volgende cijfers van de afgelopen en toekomstige jaren:

De cijfers tussen 2011 en 2015 heb ik doorgetrokken op basis van eerdere cijfers. Het getal in 2015 komt uit een onderzoek onder gebruikers van Multiscope. Dit laatste is uiteraard het minste zekere getal van alle. Deze grafiek maakt het wat duidelijker:

Deze cijfers heb ik op een avond verzameld, omdat ik geïnteresseerd was in een overzicht. Ik was vooral benieuwd hoeveel gebruikers we zouden hebben rond 2011. Ik verwacht overigens dat we in 2011 meer en beter onderzoekscijfers gaan zien van mobiel internet, zodat het bovenstaande nog wel zal worden aangepast.

O, nog een tip: mocht je twijfelen of het wel zo hard gaat met mobiel internet: kijk in je Google Analytics cijfers eens naar “mobiele browsers”. Dat geeft al een aardig idee hoeveel van je pageviews komen van allerlei mobiele apparaten. Wees niet verbaasd als die een jaar geleden nog niet 1,% waren en nu boven de 5% zitten van alle pageviews. Dat zie ik nu in ieder geval bij verschillende sites. Hoe lang voordat deze percentages over de 10% drempel heen gaan?

Conclusie

Eind 2010 zitten we op 3,3 miljoen mobiele internet gebruikers in Nederland. Tegen het einde van 2011 zitten we tegen de 4 miljoen aan, volgens mij. En deze gebruikers zijn nog maar net begonnen: ze moeten nog het mobiele internet inpassen in hun leven. Verwacht dus een flinke stijging aan mobiele gebruik van je site.

Hoog tijd om te gaan werken aan je mobiele internet strategie.

Het centrale thema is dat varkens de eieren hebben gestolen en dat veroorzaakte Angry Birds. Ja, ik weet het : als je het spel nooit gespeeld hebt, dan klinkt het te infantiel voor woorden. Maar het is leuk, je moet er over nadenken, het vraagt creativiteit en doorzettingsvermogen en je kan het een paar minuten spelen of een paar uur. De ideale ingredienten voor een verslavend spelletje, dat verrassend genoeg niet gaat vervelen.

Het is nu beschikbaar op het iPhone-platform en via Android. De app voor de iPhone kost geld, bij Android is de app gratis, maar heeft kleine advertenties, die voor de inkomsten zorgen.

Tot voor kort werd er vanuit het iPhone-kamp wat lacherig gedaan over de Android market: het bleek namelijk dat er veel minder mensen betaalde apps kochten dan in de App store. Het bewijs dat het beter was voor ontwikkelaars om niet voor het Android platform te ontwikkelen.

Tot het nieuws via de onderstaande video uitlekte: de Android app van Angry Birds levert veel meer op dan de iPhone-app! De advertenties brengen een continue stroom van inkomsten binnen, in tegenstelling tot de advertentie-vrije iPhone app. Iets wat waarschijnlijk erg interessant is voor ontwikkelaars. Zeker als je het combineert met het gegeven dat Android het grootste mobiele operating system is in de USA (of in 2011 wordt).

De rest van de video is ook aardig – het geeft bijvoorbeeld aan hoeveel mensen de game gespeeld hebben, waar Rovio op let bij het maken van het game etc, etc. Aardige informatie als je zelf een app op de markt wilt brengen. En ondanks het speelse karakter van de app: interessant voor elke (toekomstige) mobile marketeer, die wil weten wat succesfactoren zijn om te slagen.

Dat is niet alleen de mening meer van hardcore gamers, die graag marketeers aan de in-game advertising willen. Het is nu ook duidelijk zichtbaar dat er in gaming veel boeiende innovatie bezig is. De verschillende innovaties zoals blue-ray, de Wii, het maximale halen uit graphics, de combinatie van video, multiplayer samenwerking en graphics – het werd het eerst uitgeprobeerd in games.

Dus het kan niet verbazen dat een congres over Gaming, E3, veel belangstelling krijgt.

XBox360 verrast met Natal

Dit jaar waren er weer veel innovaties op gebied van de user interface – wat in dit geval veelal de controller van een game is.

De meeste aandacht is gegaan naar een bijzonder product van Microsoft – (of moeten we misschien maar beter de XBox360 zeggen?). Het product heeft de vreselijke naam “Natal” meegekregen, maar vergeet dat maar weer snel. Ook de onderstaande reclame is nou niet bepaald ongelofelijk cool en scherp. Maar let op : Natal is een spelplatform met full body motion detection.

Dit houdt in, dat het spel de bewegingen van mensen (en dingen) in de gaten houdt en daarop interacteert. Zoals je in het begin van de video kan zien : het is dus mogelijk dat je door het spel wordt uitgedaagd als je gewoon de kamer binnen komt lopen. De bewegingen van je hele lichaam worden gezien en daarmee kan je dus het spel aansturen. Geen controller meer, maar gewoon : je handen, voeten en je lichaam.

Body detection en meer innovaties

Maar er is meer : Microsoft werkt al jaren aan voice recognition. Iets wat erg lastig blijkt om helemaal goed te krijgen (zie een fameuze demo hiervan voor aandelen-analisten in 2006). Maar blijkbaar heeft Redmond er nu wel zoveel vertrouwen in, dat het in Natal is ingebouwd. Dus ook met je stem kan je sturing geven. En om het maar helemaal compleet te maken, hebben ze er ook face recognition bijgedaan – waardoor het mogelijk is om een spel sterk te personaliseren.

Het zal wel tot 2013 duren voor dit op de markt is, hoor ik je denken. Maar de verwachting is dat het volgend jaar al op de markt komt.

En ja, Microsoft heeft erg veel vertrouwen in dit product – het speculeert nu al om deze technieken in andere produkten van het concern te stoppen :”These are not just the kind of experiences that you’re going to see with the 360,” said Phil Spencer, general manager of Microsoft Game Studios. “It’s a foundational event for the company, to think about how we will evolve our platforms.”

Milo, een opzienbarende interactie

Waar dit op uit kan draaien is een spel zoals Milo (zie hieronder). Het is een jongetje, dat in de computer leeft, maar een ongewoon echte interactie heeft met mensen. Hij kan tegen je spreken, je herkennen, begrijpen wat je zegt en het is mogelijk om objecten van jouw wereld in zijn wereld te krijgen.

Ik kan niet eens bedenken wat hiervan de consequentie zou kunnen zijn. (O toch : zou Milo niet de ideale virtuele Helpdesk medewerker zijn ?). Zelfs al zou de techniek van Natal en Milo niet goed genoeg werken – het geeft een visie op de toekomst die erg interessant is. De scheiding tussen online en offline lijkt alweer een stuk kleiner geworden.

Waarom is dit belangrijk voor marketeers ?

We zitten in een tijdperk dat onze computers niet meer vastzitten aan een zware doos op een vliering ergens : we gebruiken steeds vaker controllers (Xbox), mobiele telefoons, draadloze controllers (Wii), touchscreens (iPhone) en speciale handgebaren (iPhone again) om onze computers aan te sturen. Iedere stap die we hiermee verder gaan, geeft consumenten de mogelijkheid om eenvoudiger te werken met een computer – iets wat nieuwe mogelijkheden opent voor bijvoorbeeld het makkelijk uitleggen van een informatierijke dienst of een ingewikkeld product. En gebruik kunnen maken van je handgebaren en je lichaam als besturing van een computer maakt het gebruik daarvan ook veel laagdrempeliger en eenvoudiger (is de hoop !).

Milo geeft een ontwikkeling aan, waardoor het ook mogelijk lijkt te gaan worden om “echt” te interacteren met virtuele mensen. Ik noemde al de Helpdeskmedewerker, maar denk aan heleboel ondersteunende taken die je hiermee zou kunnen invullen – van een bewaker, tot een informatie gever, een virtuele gids, een bediende, een verkoper in een winkel, etc, etc.

Daarnaast is het mijn hoop en wens voor marketeers dat ze zullen stoppen om zoveel “PC-marketeers” te zijn en dat we/ze zullen loskomen van het zitten achter een scherm, de hele dag. Nu kan ik niet onmiddelijk bedenken wat we kunnen doen met full body motion detection op ons werk, maar : als het goed is, schuilt er nog wat creativiteit in onze beroepsgroep – ik verloot dan ook graag een verse taart aan de lezer met het meest creatieve idee om dit toe te passen voor marketeers.

Tot die tijd : veel plezier met Microsoft Natal

En met de korte demo over Milo

Vorig jaar oktober had ik het er al kort over, na de start van Ovi, het platform van Nokia. Altijd leuk om dan van Forbes het bericht te krijgen dat Nokia nu een “gigantic” appstore gaat introduceren ( daar zijn dus nog wat opstartproblemen) In de tussentijd ontvang ik vooral nieuws van de Iphone appstore. Daar kwam twee weken geleden het bericht vandaan dat er binnen 9 maanden 1 miljard apps gedownload waren.

Reden dus om daar nog eens naar te kijken, maar dan wat breder. Vandaar dat ik blij was met de onderstaande presentatie, die de appstore-mania uitgebreid en goed belicht.

Wat heb ik hieraan als marketing manager ?

Het mobiele internet ontwikkelt zich snel als interessante plaats om marketing op te zetten. Zeker als je doelgroep jong, nerdie en innovatief is – je zal erbij moeten zijn. Dat hoeft nog niet onmiddellijk een duik in het diepe te betekenen – veel bedrijven nemen nu bestaande internet applicaties en passen ze aan de (beperkende) eisen van het mobiele internet aan. En, zoals zo vaak : wanneer je denkt dat deze omgeving vroeg of laat kansen biedt, dan is het handig om ervaring op te doen, kijken naar de analytics die je ervandaan haalt – al was het maar om ervoor klaar te zijn als het mobiele internet echt gaat knallen.

Android, het mobiel-alternatief
Maar ik had een verhaal gehoord dat Google iets aan het voorbereiden was. Dat “iets” was geen telefoon, maar een Operating System (a la Windows), speciaal gemaakt voor mobiele telefoons. Dat iets heet dus Android en werd deze week gepresenteerd in combinatie met een nieuwe telefoon, de HTC G1. En dat vond ik heimelijk erg interessant. Waarom?

Waarom niet een Iphone?
Misschien ben ik al weg enthousiast van Apple, maar nog geen fanboi. Ik heb nu een mooie Palm, mijn vroegere favoriete merk, maar daardoor weet ik goed wat ik mis en niet mis in een mobiele telefoon. En wat ik onacceptabel vind van de Ihpone, is dat je krap 1 dag kan met de batterij. Waarom? Omdat ik dit nu ook heb met de Palm. En ik vind het behoorlijk archaisch dat ik ‘s avonds zenuwachtig moet worden, omdat mijn telefoontje snel aan het beademingsapparaat moet.


Google is voor open…
Verder bewonder ik Apple, maar Google heeft een reputatie als een bedrijf dat vecht om het internet open te houden. Natuurlijk is dat ook eigenbelang van hen (je kan niet zoeken in een dicht deel van het internet), maar ik ben blij dat ze het doen. En dat blijkt: Android is gebaseerd op een open source- systeem en is een open platform. Dat betekent dat iedereen er software voor kan schrijven. En ik verwacht dat dat de grote succesfactor zal zijn.

…terwijl Apple het klokhuis graag dicht houdt
Apple daarentegen houdt haar systeem gesloten en bepaalt helemaal alleen welke software wel en welke niet verkocht kan worden voor de Iphone. Dat vind ik gewoon niet goed: het internet is een open systeem, open source heeft ons geweldige dingen gebracht. Elk bedrijf dat alle prachtige mogelijkheden van open beantwoordt met een gesloten systeem: daar wil ik zo min mogelijk aan meewerken. En bovendien heb ik vroeger geweldige ervaring gehad met het Palm software-platform, waar iedere amateur programmaatjes voor kon ontwikkelen. Dat was geweldig.

(ik heb geen idee hoeveel batterijtijd Android-mobieltjes gaan hebben, daar moet ik wel op letten)

Kortom: Ik ga wachten op Android

Mijn Palm werkt nog goed. Dus kan ik wachten op meer mobieltjes dan de HTC G1. En kijken wat de ervaringen zijn met Android en even wachten tot de ergste bugs uit de software zijn. Maar de kans is zeer groot dat je mij in 2009 tegenkomt met een Android-mobieltje. (of zou Nokia dan ook iets aardigs hebben? ;-D )

Wat blijft is dat het eigenlijk om zeer simpele, universeel menselijke activiteit gaat, waarbij technologie gewoon een handje helpt. Maar de resultaten van de combinatie is wel erg leuk.

Deze mensen doen het gewoon:

Ik wacht er al een hele tijd op : de doorbraak van het mobiele internet.

Natuurlijk ben ik niet de eerste die dit verkondigt : al sinds 1998 wordt de doorbraak om de zoveel jaar verkondigd. Maar iedere keer blijken er teveel barrieres op de weg naar succes te liggen en viel het mobiele internet terug in de vergetelheid.

Maar ik geloof sinds een half jaar dat het nu echt gaat komen. En dit is van iemand die niet gemakkelijk meegaat in hypes. Waarom ik dit denk ?

Een aantal indicaties :

Sinds ongeveer een jaar zijn zowel Google als Yahoo, de twee monsterbedrijven van het internet, zwaar aan het inzetten op mobiele diensten.
Dat ging zelfs zover dat van Google werd gezegd dat ze bezig waren om een mobiele telefoon in de wereld te zetten.

Daarnaast zijn ze allebei druk bezig om hun vele, vele diensten geschikt te maken voor mobiele browsers.
Deze bedrijven zijn extreem afhankelijk van advertenties en doen hun best om op alle online plaatsen waar je bent, aanwezig te zijn. Dat zij nu zwaar investeren in mobiel geeft aan waar ze het komende consumenten-slagveld verwachten.

Verder heeft Apple een aanzet gegeven door de te hoog gehypte komst van de Iphone, waarin expliciet een moderne Safari browser is toegevoegd, om te surfen.

Daarnaast zijn mobiele telefoons, Blackberry’s en intelligente telefoons de afgelopen jaren doorgedrongen in de kleinste kieren van ons bestaan. Dus zelfs de meest conservatieve bank-types moeten ze gebruiken. Ja, het is wellicht bizar, maar tegenwoordig checkt iedereen van hoog tot laag zijn bedrijfsemail met een frequentie die mij alleen al door het kijken ernaar een ADHD-syndroom bezorgt.

Als je dan toch bezig bent met checken van je Blackberry : internet is een onmisbare bron voor informatie. Wat is dan een makkelijker dan ook even het internet te checken ? Zeker als je ziet dat moderne toestellen een veel groter scherm hebben dan vroeger. Voeg daarbij de komst van zeer populaire snelle data-abonnementen voor draadloos internet voor je zakelijke laptop en het plaatje is compleet.

Voor wat hippere mensen gaat dit laatste sinds een maand of vier helemaal op, dankzij Twitter en Jaiku. Dit zijn microblogging-diensten. Micro-wat ?
Okay – stel je voor dat je permanent aan het SMS-en bent. Maar dan niet naar iemand anders, maar naar een site. Dit klinkt wellicht wat raar, maar het is de nieuwste rage. En aangezien iedere keer een SMS-je sturen naar Finland (waar Jaiku zit) wat duur is, is het wel zo eenvoudig om je bericht gewoon te plaatsen via de mobiele site van deze diensten.

Ook de snelheid van het mobiele internet is sterk toegenomen – HSDPA is UMTS-Plus en richting 2009 kan de snelheid op je mobiel even hoog zijn als ADSL bij je thuis.

Een groot beeld, bestaand gedrag, snelheid van het internet, bedrijven die investeren : zagen we dat ook niet bij de verschillende hypes van de afgelopen jaren ? Klopt. Er blijven dus nog wat twijfels.

Waardoor ik echt overtuigd ben geraakt, is dat nu ook de laatste barriere wordt genomen : de komst van de flat-fee prijs voor mobiel surfen.
Dit houdt in dat je alleen nog maar een vaste prijs betaalt voor een data abonnement. Je hoeft dus geen onzekerheid meer te hebben over prijstoeslagen achteraf.
T-mobile kwam hiermee als eerste, gevolgd door Vodafone en sinds kort door KPN.

Toch blij dat ook een van de laatste beloftes van de Eerste Internet Golf, nu in de tweede eindelijk wordt ingelost – met een nieuwe golf als gevolg.

Kortom : surfen maar !